Veldzicht in Balkbrug is een dorp op zich met bij elkaar opgeteld ruim zevenhonderd medewerkers en patiënten. In het Ommen Hardenberg Magazine lees je meer over alles wat er gebeurt in en rond de kliniek. Ditmaal aandacht voor het opvang- en nazorgteam dat oog en oor heeft voor het welzijn van de medewerkers wanneer er sprake is van vervelende of ingrijpende gebeurtenissen.
Beeld: © CTP Veldzicht
Anke en Arjan zijn beiden coördinator van het opvang- en nazorgteam.
Anke en Arjan zijn beiden coördinator van het opvang- en nazorgteam. “Het zit in de aard van zorgpersoneel dat ze goed zorgen voor een ander, maar zichzelf wel eens vergeten. Welzijn van medewerkers is belangrijk om het werk goed te kunnen (blijven) doen. Daarom is collegiale opvang erg belangrijk”, stelt Arjan. Anke: “Het werken in een kliniek als Veldzicht is dynamisch, maar soms ook hectisch en spannend. Je staat er nooit alleen voor. Je kunt vertrouwen op je collega’s die jou ondersteunen en helpen waar of wanneer dat nodig is. Dat geeft een veilig gevoel.”
Brand of suïcide
Het werk in een forensisch psychiatrische kliniek brengt met zich mee dat medewerkers geconfronteerd kunnen worden met ernstige gebeurtenissen. Anke: “Denk aan geweldsincidenten, een kamerbrand, verbaal geweld of intimidatie, suïcide(pogingen) of patiënten die zichzelf soms ernstig verwonden.” Lang niet elke gebeurtenis zorgt voor trauma. Arjan. “Het is bewezen dat negentig procent van de mensen die iets traumatisch hebben meegemaakt goed herstelt. Met al dan niet enige ondersteuning hierbij. Voor de overige tien procent is wat meer nodig”.
Anke is al twintig jaar werkzaam in Veldzicht. Als sociotherapeut. “Ik heb op verschillende afdelingen gewerkt en werk nu op de afdeling waar tbs-vreemdelingen verblijven.” Arjan trad acht jaar geleden als sociotherapeutisch medewerker in dienst van de kliniek in Balkbrug. “Ik heb al die jaren op de intensive care unit gewerkt, waar tbs-patiënten verblijven die erg veel zorg en aandacht nodig hebben. Op deze afdeling is het constant schakelen tussen zorg en veiligheid. Die weegschaal moet in balans zijn.”
Bespreekbaar maken
Anke en Arjan traden beiden in het voorjaar van 2020 toe tot het interne opvang- en nazorgteam in Veldzicht. En drie jaar geleden pakten ze samen de rol van coördinator op. Anke: “Ons werk in de psychiatrie brengt met zich mee dat je soms geconfronteerd wordt met heftige of nare gebeurtenissen. Als dat het geval is, moet je hier niet mee blijven zitten, maar is het juist van groot belang om dit bespreekbaar te maken. Dit kan met een collega, je leidinggevende of het thuisfront, maar als opvang- en nazorgteam hebben we hier ook zorg en aandacht voor.”
Een medewerker die daar behoefte aan heeft kan zelf contact zoeken of door de leidinggevende worden doorverwezen naar het opvang- en nazorgteam. “Wij dringen onszelf nooit op, maar zorgen er wel voor dat we zichtbaar en bekend zijn in de kliniek”, zegt Arjan. “In een eerste contact met een collega die hier behoefte aan heeft, gaan we naast hem of haar staan, bieden we een luisterend oor en vragen we waar iemand op dat moment behoefte aan heeft.”
Schone kleding
“In sommige gevallen kan het ook om heel praktische zaken gaan”, legt Anke uit. “Even helpen bijvoorbeeld om een afdeling weer netjes op te ruimen na een incident. Als opvang- en nazorgteam hebben we een eigen doucheruimte en een kast met schone dienstkleding. Wanneer een collega betrokken is bij een incident waarbij spuug, bloed of ontlasting op de kleren komt, is het heel fijn om even te kunnen douchen en schone kleding aan te trekken.”
Afhankelijk van de uitkomsten van het eerste contact met het opvang- en nazorgteam kunnen nog drie vervolggesprekken volgen tussen de medewerker en één van de teamleden. “Na één of twee dagen, na een week en na een week of drie”, zo schetst Anke de systematiek. “Belangrijk bij die gesprekken is dat de regie altijd bij de medewerker ligt. We vragen altijd hoe de afgelopen dagen zijn geweest en willen de medewerker in zijn kracht zetten.”
“Uitleg geven is ook belangrijk. Misschien dat iemand slecht slaapt na een nare gebeurtenis. Dat is vervelend, maar een gezonde reactie op een abnormale situatie. Houden bepaalde symptomen langer aan dat is het wenselijk om samen verder te kijken. Het opvang- en nazorgteam kan advies geven over wat er nodig is. Dit samen monitoren met een medewerker geeft vaak rust.”
‘Impact op hele kliniek’
Een ingrijpende gebeurtenis binnen de muren van Veldzicht die nog steeds zijn littekens heeft nagelaten is het dodelijke steekincident in november 2022. Een patiënt bracht een medewerkster om het leven, verwondde twee anderen en sloeg daarna de hand aan zichzelf. “Dit was natuurlijk ontzettend heftig”, zegt Anke. “Dit had impact op de hele kliniek. Van het betrokken personeel op de afdeling tot aan de administratie. Iedereen was er in meer of mindere mate bij betrokken.”
“Voor zoiets bestaat geen handleiding”, stelt Arjan. “De Dienst Justitiële Inrichtingen, waar Veldzicht onder valt, beschikt over eigen traumapsychologen die 24/7 bereikbaar zijn. Als opvang- en nazorgteam hebben we geïnventariseerd wie er allemaal behoefte hadden aan een gesprek met een traumapsycholoog. Vanuit de directie, collega’s of een traumapsycholoog kregen we zelf ook regelmatig de vraag ‘hoe gaat het met jullie? Dat was prettig.”
Beeld: © CTP Veldzicht
"Vanuit de directie, collega’s of een traumapsycholoog kregen we zelf ook regelmatig de vraag ‘hoe gaat het met jullie? Dat was prettig.”
Dit artikel verscheen ook in het Ommen Hardenberg Magazine dat via enkele verhalen een inkijkje geeft in het reilen en zeilen binnen en buiten de hekken van Veldzicht.